Koude oorlog op de radio

Geschreven door:

Wiilem Prins

Een niet onbelangrijk onderdeel van de koude oorlog was de radio. Oost en west deden alle moeite om hun boodschap via de ether aan weerszijde van het ijzeren gordijn te laten horen. De korte golf was daarin een belangrijk frequentiegebied waar dat gebeurde. Immers de signalen waren met sterke zenders vaak prima te ontvangen in het (vijandelijk) doelgebied. Sommige landen zette daar soms tientallen frequenties tegelijk voor in. Radio Moskou b.v. was in het Nederlands tweemaal daags met een uitzending van een half uur op vrijwel alle standaard korte golf omroepbanden te beluisteren. Ook op de middengolf waren de uitzendingen uitstekend te ontvangen. Het westen zond rond de klok uit richting Oost-Europa met zenders zoals Radio Free Europe en Radio Liberty. De uitzendingen vanuit het oosten waren altijd vrij te horen in het westen. Andersom was dat wel anders!! Het Oostblok zette tientallen, vaak sterke zendsignalen in, om de uitzendingen uit het westen te storen. De uitzendingen werden dan begeleid door een soort “dieselmotor” en ruissignaal, dat vaak de uitzendingen onhoorbaar maakte. Ik herinner me b.v. een dagelijkse uitzending van de Deutsche Welle in het Russisch om 12 uur ’s middags in de 49 meterband. Het stoorsignaal kwam steevast keurig op tijd in de lucht, en even later het interval-signaal van de Deutsche Welle daar doorheen. Duitsland was sowieso natuurlijk waar de strijd tussen oost en west moest worden uitgevochten, ook in de ether. Ook op de middengolf. Vrij snel na het einde van de tweede wereldoorlog werd de zender RIAS Berlin, Rundfunk im amerikanischen Sektor, in het leven geroepen. Na het uitroepen van de DDR begon een wedloop tussen RIAS en de DDR met steeds sterkere zenders en stoorzenders. In die periode had RIAS de krachtigste middengolfzenders van Europa en zond vanaf verschillende zenders in Berlijn en Beieren over vier middengolffrequenties. Pas in 1978 stopte de DDR de stoorzendingen. Ik herinner me nog uitzendingen, goed te ontvangen ook in Nederland, vlak naast de toenmalige Hilversum 1 frequentie op 1007 Khz. RIAS met op de achtergrond altijd een signaal bestaande uit een “wobbeltoon” Na het einde van de koude oorlog, de val van de muur, werden stoorzenders in Europa niet meer ingezet. De vele propagandazenders zijn gestopt. Na de start van de oorlog in Oekraïne zijn er weer wel uitzendingen op korte en middengolf te beluisteren, speciaal gericht op Oekraïne en Rusland. In oost Azië, worden vanuit Noord Korea en China, nog steeds stoorzenders ingezet.

Verhalen

Ojee, U bent uitverkoren voor de atoombunker

Was het 1980, of eerder? Ik zat op de middelbare school, de RSG te Schagen, Noord-Holland. In jongerencentrum De Ojee Boerderij speelde de band Doe Maar nog voor ze bekend werden. Vanuit De Ojee Boerderij verzonnen we met jongerenwerker Gerrit van Veghel een...

Brandweer en BB

Geboren in 1954 werd ik natuurlijk op een bepaald moment opgeroepen voor keuring dienstplicht. Alles was goed en mijn opkomst werd enkele malen uitgesteld wegens studie. Het einde van mijn studie was nabij en ik kreeg een waarschuwingsoproep. Tegelijkertijd kwam in...

Moord op Kennedy

In de nacht van 22 november 1963 was ik op patrouille in Büren Duitsland. Mijn chauffeur en ik schrokken ons te pletter toen er opeens een tank voor ons stopte. Gelukkig bleken het Engelsen te zijn, die ons vertelden, dat president Kennedy was doodgeschoten. Een...

Bij de Koninklijke Marine tijdens de Koude Oorlog

Op 17 augustus 1970 ben ik in dienst van de Koninklijke Marine getreden. Het heetste punt, de Cuba crisis, was al geweest maar de dreiging van een kern oorlog was nog steeds aanwezig.  Als 16 jarig jochie was ik daar niet zo mee bezig. Ik vond alles nog spannend....

Russen afluisteren

Brief van Henk Braakman, ontvangen op maandag 13-11-2023. Het betreft zijn belevenis van zijn diensttijd in de Koude Oorlog. Transcriptie Lichting 1956-6 Op 4 mei 1956 (wat een timing) lag er op de deurmat bij ons thuis een enveloppe met daarin een ‘bevel’ namens...

Conflict en komische wraak

Bij het militaire onderdeel waar ik was geplaatst, werkte ik op een technische afdeling onder leiding van een 'Korporaal 1', die bekend stond als een zuiplap die dacht dat hij de baas was. Op een dag kregen we een conflict over een handeling, terwijl we dezelfde...

Sloepvaren & Nieuw Guinea

Dit waargebeurde verhaal speelt zich af rond de jaren 1955 in de Aziatische archipel en net daarbuiten. Ik kwam op als dienstplichtig matroos in Hollandsche Rading naar de Marine kazerne. Daar werd ik binnenste buiten gekeerd en voorzien van de nodige uitrusting,...

Geheimzinnige schepen

In het begin van de 1950-er jaren hebben er een paar jaar een tweetal passagiersschepen in de Numansdorpse Veerhaven gelegen. Niemand wist waarom ze daar lagen en van wie ze waren. Het was allemaal heel geheimzinnig. Veel verhalen deden de ronde over het doel van...

Van Kanonnier tot touringcar-chauffeur

Geboren in augustus 1960, dus opgegroeid in de jaren 60 en 70, kregen wij te horen van de atoombom. En nog erger, de waterstofbom en de Russen. Niet dat ik er bang voor was, want met Den Helder dichtbij wist je dat als er zo'n grote bom zou vallen ook wij de klos...

Deel je eigen verhaal

Schakel JavaScript in je browser in om dit formulier in te vullen.

Auteur gegevens

Vul hieronder je contactgegevens in, zodat de afzender van dit verhaal juist is.
Wordt niet gepubliceerd
10 cijfers
Mijn auteursnaam mag

Schrijf je verhaal

Inhoud
Klik of sleep een bestand naar dit veld om te uploaden.
Dit mag een jpg, jpeg, png of gif bestand zijn van max. 1Mb.
Locatie bij dit verhaal
Selectievakjes