Twee werelden

Geschreven door:

Jeroen Frerichs

In 1981 stond ik in Amsterdam te demonstreren tegen kernwapens in Nederland. Dat was in ons gezin een uitgemaakte zaak. Mijn vader was penningmeester van Pax Christi; mijn moeder was actief lid van Vrouwen voor Vrede en in ons gezin (vier broers) en huis waaide een passifistische wind. Even logisch was het om in 1983 in Den Haag te demonstreren want de kernwapens waren nog niet weg, en ook op het Malieveld was ik één van de velen.

Maar tussendoor werd ik in mei 1982 opgeroepen voor de militaire dienstplicht. Ik had noodgedwongen mijn studie moeten staken en mijn vader vond dat het voor mijn voortgang beter was om in dienst te gaan (14 maanden) dan te weigeren, wat me bijna drie jaar zou kosten met alle procedures en vervangende dienstplicht.

Ik werd opgeleid tot tankschutter op een Leopard 1 in Amersfoort en later gelegerd in Oirschot. Ik heb mijn dienstplicht uitgediend maar was een vreemde tussen de andere jonge mannen. Boven mijn bed geen schaarsgekleede dames, maar een poster met een gebroken geweer en andere tokens van de boodschap die ik in mij droeg. Mijn motto: ‘Maak het leger leger’ deed ik gestand door daar waar het kon mijn mede dienstplichtigen te ondersteunen als zij eerder dan de bedoeling was het kamp wilden verlaten. Tegelijkertijd was ik gezagsgetrouw en had ik respect voor de mensen die mijn meerdere waren. Zo dwong ik ook bij hen respect af.

Naast mijn ‘werk’ pakte ik een studie op in Informatica. Dat ging gemakkelijk want als tankschutter had ik relatief veel vrije tijd. Drie weken voor een belangrijk examen kregen we de taak om in ’t Harde kernwapens te gaan bewaken. Dat ging me te ver maar weigeren betekende drie weken ‘opsluiting’ en dat kwam me met dat examen niet uit.

Toch maar gegaan dus en voor mezelf een motief gecreëerd; ‘als niet tegen de Russen dan toch in ieder geval die gevaarlijke krengen beveiligen tegen groeperingen als de Rote Armee Fraction.

Thuis was ik daardoor ook een vreemde geworden. De beslissing om in dienst te gaan werd door mijn broers met hoon gewaardeerd maar de beslissing om dan ook nog kernwapens te gaan bewaken leverde bij ons thuis een ‘cancelcultuur avant la lettre’ op.

Zo leefde ik veertien maanden als een van omgeving vervreemde in twee verschillende werelden. Thuis teveel de militair en op de kazerne teveel de pacifist. En voor mezelf: Pacifist in hart en nieren, maar met de loop van mijn tank gericht op een potentiële – wat mij betreft denkbeeldige – vijand. Ik heb die vijand zelf mogen zien tijdens een oefening in Duitsland. We zijn op een vrijdag naar het IJzeren Gordijn gereden. En daar in de verte zag ik ze staan. Kleine figuurtjes in een wachttoren met tussen ons in een mijnenveld aan weerskanten van een hoog en met prikkeldraad omgeven hek.

Die avond schreef ik een gedicht over twee werelden die gelegen waren in hetzelfde landschap. Over dat er geen verschil is tussen ‘hun land’ en het onze. En over de vogels die – zich nauwelijks bewust van het ‘gordijn’ – van de ene kant naar de andere vlogen. Zes weken later hoorde ik de stem van Harrie Jekkers op de radio met zijn lied ‘Over de Muur’ … Twee werelden.

Verhalen

Brandweer en BB

Geboren in 1954 werd ik natuurlijk op een bepaald moment opgeroepen voor keuring dienstplicht. Alles was goed en mijn opkomst werd enkele malen uitgesteld wegens studie. Het einde van mijn studie was nabij en ik kreeg een waarschuwingsoproep. Tegelijkertijd kwam in...

Moord op Kennedy

In de nacht van 22 november 1963 was ik op patrouille in Büren Duitsland. Mijn chauffeur en ik schrokken ons te pletter toen er opeens een tank voor ons stopte. Gelukkig bleken het Engelsen te zijn, die ons vertelden, dat president Kennedy was doodgeschoten. Een...

Bij de Koninklijke Marine tijdens de Koude Oorlog

Op 17 augustus 1970 ben ik in dienst van de Koninklijke Marine getreden. Het heetste punt, de Cuba crisis, was al geweest maar de dreiging van een kern oorlog was nog steeds aanwezig.  Als 16 jarig jochie was ik daar niet zo mee bezig. Ik vond alles nog spannend....

Russen afluisteren

Brief van Henk Braakman, ontvangen op maandag 13-11-2023. Het betreft zijn belevenis van zijn diensttijd in de Koude Oorlog. Transcriptie Lichting 1956-6 Op 4 mei 1956 (wat een timing) lag er op de deurmat bij ons thuis een enveloppe met daarin een ‘bevel’ namens...

Conflict en komische wraak

Bij het militaire onderdeel waar ik was geplaatst, werkte ik op een technische afdeling onder leiding van een 'Korporaal 1', die bekend stond als een zuiplap die dacht dat hij de baas was. Op een dag kregen we een conflict over een handeling, terwijl we dezelfde...

Sloepvaren & Nieuw Guinea

Dit waargebeurde verhaal speelt zich af rond de jaren 1955 in de Aziatische archipel en net daarbuiten. Ik kwam op als dienstplichtig matroos in Hollandsche Rading naar de Marine kazerne. Daar werd ik binnenste buiten gekeerd en voorzien van de nodige uitrusting,...

Geheimzinnige schepen

In het begin van de 1950-er jaren hebben er een paar jaar een tweetal passagiersschepen in de Numansdorpse Veerhaven gelegen. Niemand wist waarom ze daar lagen en van wie ze waren. Het was allemaal heel geheimzinnig. Veel verhalen deden de ronde over het doel van...

Van Kanonnier tot touringcar-chauffeur

Geboren in augustus 1960, dus opgegroeid in de jaren 60 en 70, kregen wij te horen van de atoombom. En nog erger, de waterstofbom en de Russen. Niet dat ik er bang voor was, want met Den Helder dichtbij wist je dat als er zo'n grote bom zou vallen ook wij de klos...

Mijn jongenskamer ……

Een foto van mijn jongenskamertje. Het is door de tijd een wazig beeld geworden. Ik weet nog dat ik het maakte met mijn eerste fototoestel, een Agfa Clack, gekregen voor mijn vijftiende verjaardag in 1961. Ja ik ben van 1946. Dat fotootje illustreert de...

Deel je eigen verhaal

Schakel JavaScript in je browser in om dit formulier in te vullen.

Auteur gegevens

Vul hieronder je contactgegevens in, zodat de afzender van dit verhaal juist is.
Wordt niet gepubliceerd
10 cijfers
Mijn auteursnaam mag

Schrijf je verhaal

Inhoud
Klik of sleep een bestand naar dit veld om te uploaden.
Dit mag een jpg, jpeg, png of gif bestand zijn van max. 1Mb.
Locatie bij dit verhaal
Selectievakjes